Recensie Pendule

Gelukkig was het vrijdag bij de start goed weer, zodat de Franse groep Ilotopie tegen een prachtige schemerlucht de Nederlandse premiëre kon uitvoeren van Fous de Bassin (Water Fools). Met hulp van Google Earth had de organisatie de nog werkende Zilverzandgroeve in Vrieheide als locatie getraceerd: de groep heeft een wateroppervlak nodig van 80 bij 80 meter. Mocht het met de klimaatsverandering de spuigaten uitlopen en Limburg ooit aan zee komen te liggen dan is Vrieheide voorbereid. Want Ilotopie liet zien hoe auto’s, fietsen, kliko’s en kinderwagens over het water kunnen rijden, hoe (werkende!) lantaarnpalen uit plassen kunnen herrijzen en hoe vuur- en waterfonteinen elkaar kunnen aansteken. Jezus had er nog een lesje kunnen leren.


Fous de Bassin begon rustig met acteurs die langzaam een dorpsplein op water lieten herrijzen. Toen diverse vlotten en waterfietsen opdoemden, vatte bijna alles vlam wat maar vuur kon spuwen. De vleugels van de engelen op de vlotten, de schoepenraderen van de watermolens en de eilandjes midden op het water. Het door de collega’s van Groupe F. ontworpen vuurwerkspektakel van perfect getimede spuitfonteinen, vormde uiteindelijk het sluitstuk waarbij de waterstad een feeeriek silhouet werd in deze betoverde zilverzandgroeve. Alleen de harde rockmuziek – typisch Frans – had fijnzinniger gekund.


Waar andere zomerfestivals zich steeds meer richten op verhalende producties, koestert Cultura Nova nog het nostalgische verhaalloze spektakel van theater met objects trouvs. Zo was dit weekend een Frans kunstenaarsechtpaar te gast met de geluidsperformance Pendule. Tegen de vervallen muren van een voormalig mijngebouw in Brunssum had dit echtpaar een hemelgewelf gebouwd van fietswielen, springveren, trommels en toeters. Een slingerende kogel zette allerlei kunstige mechaniekjes in werking, waarbij rollende balletjes op een rooster en tikkend metaal van ijzeren lampenkappen zorgden voor een oratorium van bedwelmend geruis. Pendule is typisch zo’n voorstelling die je als een roes kunt ondergaan, of juist nieuwsgierig onderzoekend.


Cultura Nova toont zich ook op tentoonstellingsgebied gevoelig voor de poëzie van kinderlijke bricollages. Dominique Panhuysen zet bijvoorbeeld in The Power of Creation de fantasievolle creaties van haar spelende zoon centraal, zoals een levenscirkel van chippies. En het Gentse Studio Orka is niet alleen te gast met de 12 meter hoge Vogelkathedraal, maar ook met de Nederlandse première van Mijnheer Porselein. Een familievoorstelling over een man die dauwdruppels slurpt van bloemen. Krekels wonen al in zijn baard. Het is deze kinderlijke fantasie die Cultura Nova tot een oase maakt in deze oostelijke mijnstreek.


Copyright: Embrechts, Annette